Pashto Terminology of Pashtun's Tribal Customary Law and Usages [by M. I. Atayi; digit. Shamsullah Aryan]
آ ا ب ت ج خ د ر ز س ش ض غ ق ل م ن ه و ي ټ پ څ چ ډ ړ ږ ژ ښ ک ګ
با بخ بد بر بل بن بو بي بټ بډ بې
بد بدر بدل بدي بدڼ

Give us a like, if you really like us! که ستاسو دغه پاڼه خوښيږي نو يې لطفا په يو لايک ونازوئ

بدل

د تاوان په مقابل کي د تاديې ته بدل ويل کيږي. په قبيله کي که څوک د جرم مرتکب وي، نو هغه يو بدل هم پر غاړه اخلي. دا بدل به يا مرکه او جرګه د مجرم په غاړه ايږدي او يا به هغه څوک چي زيان ور رسېدلی وي، په خپله بدل اخلي. د مړي بدل په مړي دئ، خو که په ننواتي او جرګه فيصله وسوه، نو کېدای سي چي په بدل کي نور څه ومنل سي. په لوېديځو قبيلو کي دې ته بدله هم وايي او د بدلې نه اخيستل د بې غيرتۍ په جمله کي راځي. مونتستيوارت الفونسټون انګليسي څېړونکي سياسي مامور چي د نونسمي پېړۍ په لومړۍ لسيزه کي د پښتنو قبيلې کتلي دي، نو د بدل په باب په خپل کتاب (د کابل سلطنت) کي داسي وايي: «د پښتونولۍ له مخي د هر سړي حق او وظيفه ده، چي خپه بدله په خپله واخلي، سره له دې چي شريعت او حکومت د شخصي بدل پر ضد پروپاګنډ کوي، خو د خلکو په نظر خپله بدله په خپله اخيستل د پښتونولۍ له مخي قانوني بڼه لري. که چيري يو سړی خپله بدله ژر نه سي اخيستلای، دغه سړې تر ډېري مودې د خلي بدلې د اخيستلو انتظار باسي. د يو پښتون له پاره د بدل نه نه اخيستل د سپکاوي او پيغور خبره ده. په ځينو برخو کي د هغه د خپلوانو وظيفه ده، چي د کورنۍ په نوم بدل واخلي. همدا شان په ځينو مسألو کي د هغه ټوله قبيله د هغه سره د بدل په اخيستلو کي مرسته کوي. په ځينو قبيلو کي د بدل اخيستلو څخه مخکي منځګړيتوب نه پرېښوول کيږي.
Source: [د کتاب نوم: د پښتني قبيلو اصطلاحي قاموس (حقوقي- جزايي- تعاملي)؛ ليکونکی: کانديد اکاډميسن محمد ابراهيم عطايي؛ چاپوونکې اداره: د پښتو څېړنو نړيوال مرکز کابل؛ د چاپ کال: ۱۹۷۸ز.؛ ډيجيټل کوونکی: شمس الله آرين، قاموسونه ټکی کام ۲۰۲۰ز.]