Pashto Terminology of Pashtun's Tribal Customary Law and Usages [by M. I. Atayi; digit. Shamsullah Aryan]
آ ا ب ت ج خ د ر ز س ش ض غ ق ل م ن ه و ي ټ پ څ چ ډ ړ ږ ژ ښ ک ګ
مخ مر مس مش مل من مو مي مټ مځ مچ مړ مڼ مې
مېل مېن مېړ

Give us a like, if you really like us! که ستاسو دغه پاڼه خوښيږي نو يې لطفا په يو لايک ونازوئ

مېنه

مېنه په لغوي معنا وطن ته وايي، خو په عامه اصطلاح کي هغه ځای ته چي کوچيان پر اړوي، مېنه ويل کيږي. د کور په معنا هم راځي. پر مېنه تېری په قومي نرخ کي د تعقيب وړ جرم دئ. کوچيان قبايل د مېني دوې اصطلاح‌ګاني لري چي يوه ئې د دوبي مېنه ده او بله ئې د ژمي مېنه. د دوبي مېنه ئې په هغو سيمو کي وي چي په ژمي کي ډېري سړې وي او د ژمي مېنه ئې پر هغو ځايو وي چي تود دوبی (اړوی) لري. د نېکانو مېنه هم يوه اصطلاح سته او دا خاص ځايونه دي چي کوم معلوم د خدای دوست يا د نېک په نامه استوګه پر کړې وي. کوچيان دغسي د نېکانو پر مېنه خپل ځيني سامانونه امانت ايږدي، دا هغه سامانونه وي چي په ژمي کي دوی تودو سيمو ته ځي او پر بار وي، نو کله چي بيرته را غبرګيږي، هغه د ځان سره واخلي. د نېکانو پر مېنه دا سامان همدغسي امانت پروت وي او څوک کار نه په لري. داسي عقيده ده چي که څوک د نېکانو له مېني څخه يو شی په غلا يوسي، هغه ئې د کورنۍ د سړي په سر ور بدليږي. د دغسي نېکانو مېني په عمومي هغو روڼو (لارو) کي وي، چي کوچيان تېريږي. (سهاو بابا) د فراه د سيمي په (بکوا) کي د لاري پر سر يو زيارت دئ، چي د نېکانو د مېني په نامه شهرت لري او په پخوا وختونو کي د هلمند او فراه هغه مالداران چي دوبی به ئې په سياه‌بند کي تېر کړی وو او ژمی به ئې د هلمند تودو غاړو ته را رساوه، نو خپل اضافي شيان به ئې پر سهاو بابا سپارل او دا د نېکانو په مېنه کي به د دوی مال خوندي وو (۱). (۱): هغه کوچيان چي د کوندر له لاري دېرو ته ژمی رسوي، په حسين بابا کي خپل درانه او فالتو سامانونه ږدي. حسين بابا د حسين‌خېلو جمړيانيو نيکه دئ (رشاد).
Source: [د کتاب نوم: د پښتني قبيلو اصطلاحي قاموس (حقوقي- جزايي- تعاملي)؛ ليکونکی: کانديد اکاډميسن محمد ابراهيم عطايي؛ چاپوونکې اداره: د پښتو څېړنو نړيوال مرکز کابل؛ د چاپ کال: ۱۹۷۸ز.؛ ډيجيټل کوونکی: شمس الله آرين، قاموسونه ټکی کام ۲۰۲۰ز.]